تبلیغات
مجله دینی_فرهنگی افغانستان - پارلمان در جستجوی هویت گمشده!
مجله دینی_فرهنگی افغانستان
"واعتصموا بحبل الله جمیعا و لا تفرقوا"


نمایندگان ولسی جرگه پس از استیضاح وزرای داخله و دفاع و استیماع توضیحات شان، درباره آنها رای گیری کردند که در نتیجه هر دو وزیر رد صلاحیت شدند و نتوانستند آرای مثبت پنجاه به علاوه یک نمایندگان را به دست آورند.

دفتر ریاست جمهوری در واکنش به رد صلاحیت وزرای داخله و دفاع گفته است که رد و یا تایید وزرا از صلاحیت های ولسی جرگه است و رئیس جمهور روز یکشنبه بعد از اجلاس شورای امنیت ملی در این رابطه تصمیم خواهد گرفت.

اگرچه مسئولان امنیتی کشور در سال های اخیر بارها برای استجواب به پارلمان خواسته شده بودند و نمایندگان درباره وضعیت بد امنیتی، افزایش ترور و قتل های زنجیره ای و یا راکت پرانی های پاکستان از مسئولان امنیتی خواهان توضیحات می شدند؛ اما این اولین باری است که...
دو مقام مهم کابینه از سوی ولسی جرگه استیضاح می شوند و جالب این که هر دو وزیر از سوی نمایندگان رد صلاحیت می شوند.

آنچه در دلایل استیضاح به گونه برجسته یادآوری گردید، ادامه حملات راکتی پاکستان بر مناطق مرزی کشور و عدم واکنش مناسب و به موقع وزرای داخله و دفاع در برابر این حملات می باشد. افزایش ناامنی و ترورهای زنجیره ای از عوامل دیگری بود که نمایندگان برای توجیه عمل استیضاح روی آن تکیه کردند.

استجواب و استیضاح جزئی از فرایندهای نظارتی پارلمان بر قوه مجریه به حساب می آید و از اینرو این فرایند به هر مثابه که قوی تر باشد، پایه ها و بنیادهای دموکراسی و تفکیک قوا نیز مستحکم تر می شود. از آنجایی که قوه مجریه به طور طبیعی تمایل به تمرکز و استبداد دارد و می خواهد فرهنگ تک صدایی در کشور حاکم باشد، صلاحیت های نظارتی پارلمان می تواند به عنوان یک اهرم فشار از تمرکز بیش از حد قدرت جلوگیری نماید.

یکی از ضعف ها و کاستی هایی که در چند سال اخیر پارلمان را رنج داده و نگذاشته این نهاد به جایگاه شایسته خود در درون نظام سیاسی دست پیدا کند، عدم بهره گیری از اختیارات و صلاحیت های قانونی اش در برابر قوه مجریه بوده است. در حالی که قانون اساسی در تعیین حدود وظایف و صلاحیت های قوای سه گانه به صورت مشخص، میکانیزم نظارتی پارلمان را بر ارگان اجرایی کشور پیش بینی کرده است؛ اما ضعف و ناتوانی شخصی نمایندگان سبب شده بود که این صلاحیت ها کمتر مورد بهره برداری قرار گیرد. به این دلیل پارلمان در تصمیم گیری های خود اغلب تحت تاثیر حکومت و اعضای کابینه عمل می نمودند.

از اینرو استیضاح دو وزیر مهم کابینه و رد صلاحیت آنان از سوی اعضای مجلس نمایندگان یک اقدام کم سابقه و یا بی نظیر در تاریخ پارلمان کشور به حساب می آید که باید در کلیت آن مورد استقبال قرار گیرد؛ اما آنچه در این موضوع قابل مکث است: موجه بودن دلایل استیضاح است. دلایل استیضاح عمدتا مبتنی بر حملات دوامدار راکتی پاکستان بر مناطق مرزی کشور بود.

در چنین مواردی این وظیفه وزرای دفاع و داخله است تا از حملات کشورهای خارجی بر خاک افغانستان جلوگیری نمایند و در صورت کوتاهی مورد سوال قرار بگیرند؛ ولی سخن اینجا است که وضعیت سیاسی و امنیتی افغانستان ایجاب نمی کند که در چنین مواقعی سیاست های تلافی جویانه روی دست گرفته شود و حملات مشابهی بر خاک پاکستان تدارک دیده شود.

شرایط افغانستان اقتضا می کند که در چنین مواردی پیش از آن که به اقدامات نظامی فکر شود، باید راهکارهای دیپلماتیک و سیاسی جستجو گردد، بنابراین در مورد حملات راکتی پاکستان پیش از آن که مقامات امنیتی مسئول باشد، دستگاه سیاسی و دیپلماتیک کشور باید جوابگو باشد. اضافه بر آن، حملات تلافی جویانه تنها در صلاحیت وزرای دفاع و داخله نیست و باید دستور رئیس جمهور و موافقت پارلمان را نیز به همراه داشته باشد.

به هر حال برکناری وزرای داخله و دفاع چنانچه بر مبنای منافع ملی صورت گرفته باشد، یک اقدام مثبت از سوی پارلمان و در راستای نقش نظارتی این قوه تلقی می شود، اما زمان استیضاح با توجه به پروسه واگذاری مسئولیت های امنیتی ممکن است نامناسب و چالش برانگیز باشد.

 

 

روزنامه افغانستان




نوشته شده در تاریخ پنجشنبه 19 مرداد 1391 توسط عبدالله